انتخاب یک Vacuum Circuit Breaker یا VCB نباید صرفاً بر اساس سه عدد ولتاژ، جریان و قدرت قطع انجام شود. در پروژههای صنعتی، کلید باید هم از نظر Rating الکتریکی و هم از نظر Switching Duty، Mechanical Endurance و نوع بار با کاربرد واقعی تطبیق داده شود.
مهمترین پارامترها عبارتاند از:
Rated Voltage و Insulation Level
ولتاژ نامی Ur کلید و سطح عایقی آن باید با Highest Voltage for Equipment – Um شبکه سازگار باشد. علاوه بر Rated Voltage باید مقادیر زیر کنترل شوند:
- Rated Power-Frequency Withstand Voltage
- Rated Lightning Impulse Withstand Voltage
- شرایط Insulation Coordination
- ارتفاع محل نصب
- شرایط محیطی
Rated Normal Current – Ir
جریان نامی کلید باید حداقل برابر Maximum Continuous Current فیدر باشد:
Ir ≥ Imax, feeder
ولی باید اثر دمای محیط، تهویه، نوع نصب کلید، جریان باسبار و محدودیتهای Switchgear نیز در نظر گرفته شود.
خانواده عمومی ABB VD4/VD4 evo در پورتفولیوی فعلی ABB تا 46 kV، تا 4000 A و تا 63 kA را در بر میگیرد؛ Rating واقعی هر نسخه باید از جدول فنی همان Ordering Code بررسی شود.
Rated Short-Circuit Breaking Current – Isc
باید داشته باشیم:
Isc,rated ≥ Ik″ / Short-Circuit Current مورد انتظار در محل کلید
مثلاً اگر مطالعه اتصال کوتاه جریان 28 kA را در باس نشان دهد، VCB با Breaking Current برابر 25 kA مناسب نیست و باید Rating بالاتر، مانند 31.5 kA، بررسی شود.
Short-Time Withstand و Making Capacity
علاوه بر Breaking Current باید کنترل شود:
- Rated Short-Time Withstand Current
Ik - Rated Duration، مثلاً 1 s یا 3 s
- Rated Short-Circuit Making Current / Peak Current
بنابراین کافی نیست روی پلاک کلید فقط عدد «31.5 kA» دیده شود؛ مشخص شود این عدد مربوط به Breaking، Short-Time Withstand یا پارامتر دیگری است.
Rated Operating Sequence یا Duty Cycle
Operating Sequence مشخص میکند کلید با چه توالی زمانی قادر به انجام عملیات Fault Switching است.
یک نمونه متداول در برخی نسخههای VD4:
O – 0.3 s – CO – 15 s – CO
است. این توالی بیانگر توانایی کلید برای Open، سپس Reclose و دوباره قطع/وصل در فواصل زمانی تعریفشده است. Rating دقیق وابسته به نسخه و بازار محصول است و باید از Data Sheet همان کلید گرفته شود.
این موضوع در کاربردهای:
- Auto-Reclosing
- Transfer Scheme
- Utility Feeder
- Generator
- Process Industry
اهمیت بیشتری پیدا میکند.
Mechanical Endurance
باید تعداد واقعی عملیات مورد انتظار کلید در طول عمر پروژه تخمین زده شود:
Operations/day × Operating days/year × Design life
برای مثال ABB برای VD4/VD4 evo در بیشتر Ratingها تا حدود 30,000 عملیات مکانیکی بدون Overhaul اعلام میکند. VM1 نیز برای Dutyهای سنگین و Frequent Switching تا 30,000 عملیات اعلام شده است.
اما عدد Mechanical Life نباید با Electrical Life اشتباه گرفته شود؛ تعداد دفعاتی که کلید میتواند Full Short-Circuit Current یا جریانهای Capacitive/Furnace را قطع کند الزاماً برابر تعداد عملیات مکانیکی بیباری نیست.
نوع Switching Duty
باید مشخص شود کلید برای کدام بار استفاده میشود:
- Cable/Line Feeder
- Transformer
- Motor
- Generator
- Capacitor Bank
- Reactor
- Arc Furnace Transformer
زیرا هر یک Transient و Switching Stress متفاوتی ایجاد میکنند.
بنابراین انتخاب صحیح VCB باید حداقل شامل بررسی این زنجیره باشد:
Voltage + Insulation → Continuous Current → Short Circuit → Peak/Making → Operating Sequence → Mechanical/Electrical Endurance → Load-Specific Switching Duty