تجهیزات صنعتی و اتوماسیون صنایع فلزی | پویاگران صنعت
از واحدهای احیا، ذوب و پالایش تا ریختهگری، نورد، اکستروژن، شکلدهی و خطوط تکمیل محصول؛ پویاگران صنعت تجهیزات برق صنعتی، موتور و درایو، تابلوهای فشار متوسط و فشار ضعیف، PLC، HMI، سیستمهای کنترل و تجهیزات حفاظتی مورد نیاز صنایع فولاد، آلومینیوم، مس و سایر صنایع فلزی را متناسب با فرآیند، شرایط محیطی و الزامات بهرهبرداری بررسی و تأمین میکند.
صنایع فلزی
صنایع فلزی مجموعه گستردهای از فرآیندهای تولید، تبدیل و تکمیل فلزات آهنی و غیرآهنی را در بر میگیرد. کارخانههای فولاد، آلومینیوم، مس، فروآلیاژ، ریختهگری، نورد، لوله و پروفیل، آهنگری و اکستروژن، هرکدام ساختار فرآیندی و الزامات تجهیزاتی متفاوتی دارند؛ اما در تمام آنها پایداری تولید به عملکرد هماهنگ تجهیزات مکانیکی، سیستمهای قدرت، موتورهای الکتریکی، درایوها، تجهیزات اندازهگیری و سامانههای کنترل وابسته است.
در واحدهای ذوب و ریختهگری، کنترل دما، ترکیب مواد، نرخ تغذیه، سطح مذاب، سرعت ریختهگری و وضعیت تجهیزات خنککاری اهمیت مستقیم دارد. در خطوط نورد و شکلدهی نیز هماهنگی سرعت و گشتاور میان قفسهها، کنترل کشش، تنظیم ضخامت، موقعیتدهی دقیق و واکنش سریع سیستم کنترل بر کیفیت نهایی محصول اثر میگذارد.
تجهیزات این صنعت معمولاً در معرض دمای بالا، گردوغبار فلزی، پوسته اکسیدی، ارتعاش، ضربه، بخارات خورنده، بارهای سنگین و سیکلهای کاری پیوسته قرار دارند. به همین دلیل، انتخاب موتور، درایو، تابلو، کلید قدرت، رله حفاظتی، PLC و تجهیزات ابزار دقیق صرفاً بر اساس توان یا جریان نامی کافی نیست. نوع بار، پروفایل گشتاور، شرایط راهاندازی، درجه حفاظت، کلاس عایقی، روش خنککاری، سطح اتصال کوتاه، سازگاری الکترومغناطیسی و امکان نگهداری تجهیزات نیز باید بررسی شوند.
پویاگران صنعت با بررسی مدارک فنی پروژه، مشخصات خطوط تولید، شرایط نصب و تجهیزات موجود، محصولات و راهکارهای مورد نیاز صنایع فلزی را از برندهای معتبر بینالمللی از جمله ABB، Siemens، Schneider Electric و Hyundai Electric بررسی و تأمین میکند.
ساختار عملیاتی کارخانههای فولاد، آلومینیوم، مس و صنایع فلزی
زنجیره تولید در صنایع فلزی، متناسب با نوع فلز و محصول نهایی، میتواند شامل آمادهسازی مواد اولیه، احیا یا ذوب، پالایش، ریختهگری، نورد، شکلدهی، عملیات حرارتی و تکمیل سطح باشد. هر مرحله به ترکیب مشخصی از تجهیزات قدرت، محرکههای الکتریکی، ابزار دقیق، کنترل فرآیند و سامانههای ایمنی نیاز دارد.
آمادهسازی و انتقال مواد اولیه
دریافت، ذخیرهسازی، توزین، دانهبندی، اختلاط و انتقال مواد اولیه، قراضه و مواد افزودنیدر ابتدای زنجیره تولید، مواد اولیه، قراضه فلزی، فروآلیاژها، مواد کربنی، کمکذوبها و سایر افزودنیها باید با نرخ مشخص دریافت و به واحد فرآیندی منتقل شوند. نوار نقالهها، فیدرها، الواتورها، جرثقیلها، تجهیزات توزین و سامانههای شارژ از اجزای اصلی این بخش هستند. موتور، گیربکس، ترمز، درایو، سنسورهای موقعیت، تجهیزات تشخیص انحراف نوار و سیستمهای کنترل توالی باید متناسب با بارهای سنگین و شرایط محیطی انتخاب شوند. اختلال در تغذیه مواد میتواند باعث کاهش ظرفیت کوره، ناپایداری فرآیند یا توقف کامل خط تولید شود.
احیا، ذوب و پالایش فلز
تولید مذاب و تنظیم ترکیب شیمیایی در کورهها و واحدهای متالورژی ثانویهدر کارخانههای فلزی، تولید مذاب ممکن است در کوره قوس الکتریکی، کوره القایی، کورههای سوختی، سلولهای احیای آلومینیوم یا واحدهای ذوب و پالایش فلزات غیرآهنی انجام شود. کنترل توان ورودی، جریان الکترود، فشار و دبی سیالات، تزریق اکسیژن، تغذیه مواد، سیستم دود و وضعیت خنککاری باید بهصورت هماهنگ انجام گیرد. ترانسفورماتور کوره، تابلوهای قدرت، تجهیزات جبران توان راکتیو، موتورهای فن و پمپ، درایوها، PLC و تجهیزات اندازهگیری از اجزای حیاتی این بخش هستند. نوسان شدید بار و هارمونیکهای ناشی از فرآیند باید در طراحی شبکه برق نیز در نظر گرفته شود.
ریختهگری و محصولات نیمهساخته
تبدیل مذاب به تختال، شمش، بیلت، بلوم، اسلب، آند، بیلت آلومینیومی یا قطعات ریختگیدر خطوط ریختهگری، کنترل سطح مذاب، سرعت خروج محصول، دبی آب خنککاری، حرکت قالب، سیستمهای کشش و موقعیت تجهیزات بر کیفیت و ایمنی فرآیند اثر مستقیم دارد. در ریختهگری پیوسته فولاد، هماهنگی میان قالب، نوساندهنده، سگمنتها، رولهای کشنده، سیستم برش و خنککاری ثانویه ضروری است. در ریختهگری آلومینیوم، مس و قطعات صنعتی نیز کنترل دما، نرخ انجماد و انتقال محصول اهمیت دارد. موتورهای سروو یا AC، درایوهای دقیق، PLC، Remote I/O، انکودر، سنسورهای دما و سامانههای ایمنی باید با زمان پاسخ مناسب انتخاب شوند.
نورد، اکستروژن و شکلدهی
کاهش ضخامت، تغییر مقطع و شکلدهی محصولات فلزی با کنترل دقیق سرعت، نیرو و موقعیتخطوط نورد گرم و سرد، نورد مقاطع، تولید ورق و مفتول، پرسهای اکستروژن، خطوط کشش و ماشینآلات شکلدهی به محرکههای پرتوان و کنترل هماهنگ نیاز دارند. کنترل سرعت قفسهها، کشش بینقفسهای، گشتاور، ضخامت، فشار هیدرولیک و موقعیت رولها باید در زمان بسیار کوتاه انجام شود. تغییر کوچک در سرعت یک محرک میتواند باعث پارگی نوار، پیچش محصول یا خروج ضخامت از محدوده مجاز شود. موتورهای AC یا DC، درایوهای بازیاب، انکودرها، سیستمهای Motion Control، PLCهای سریع و شبکههای صنعتی پرسرعت در این بخش کاربرد گسترده دارند.
عملیات حرارتی و تکمیل سطح
کنترل خواص مکانیکی، کیفیت سطح، پوشش و ابعاد نهایی محصولات فلزیپس از شکلدهی اولیه، محصولات ممکن است وارد کورههای پیشگرم، آنیل، تمپر، کوئنچ، خطوط اسیدشویی، گالوانیزه، رنگ، پولیش، برش یا بستهبندی شوند. کنترل یکنواخت دما، سرعت عبور محصول، کشش نوار، غلظت محلول، دبی سیالات و موقعیت تجهیزات برای دستیابی به کیفیت یکنواخت ضروری است. فنها، پمپها، رولرها، تجهیزات حرارتی، درایوها، شیرهای کنترلی، ترموکوپلها، PLC و HMI باید بهصورت یک سیستم هماهنگ عمل کنند. اختلال در این بخش میتواند به عیوب سطحی، تغییر خواص مکانیکی یا افزایش ضایعات منجر شود.
یوتیلیتی، برق و اتوماسیون
تأمین پایدار برق، آب خنککاری، هوای فشرده، تهویه، غبارگیری و کنترل یکپارچه خطوطتداوم تولید در صنایع فلزی به عملکرد پایدار واحدهای جانبی وابسته است. پستهای برق، سیستمهای توزیع فشار متوسط و ضعیف، پمپهای آب صنعتی، برجهای خنککن، کمپرسورها، فنهای غبارگیر، سیستمهای روانکاری و تجهیزات هیدرولیک از جمله زیرساختهای حیاتی کارخانه هستند. توقف یک پمپ خنککاری، فن استخراج دود یا کمپرسور هوای ابزار دقیق میتواند بخش بزرگی از خط را متوقف کند. حفاظت الکتریکی، افزونگی تجهیزات، کنترل توالی، پایش وضعیت، UPS، سیستم DC و اتصال سامانههای محلی به SCADA یا DCS باید متناسب با اهمیت هر مصرفکننده طراحی شوند.
تجهیزات برق، حفاظت و اتوماسیون متناسب با نیاز صنایع فلزی
پویاگران صنعت تجهیزات مورد نیاز پستهای برق، واحدهای تولید، شبکههای توزیع و تأسیسات جانبی صنایع فلزی را بر اساس سطح ولتاژ، سطح اتصال کوتاه، مشخصات بار، فلسفه حفاظت، پروتکل ارتباطی و شرایط محیطی پروژه بررسی و تأمین میکند.
| دستهبندی محصولات | کاربرد در صنایع فلزی |
|---|---|
| تابلوهای فشار متوسط MV | تغذیه کورهها، موتورهای پرقدرت، کمپرسورها، فنهای غبارگیر، پمپهای اصلی، خطوط نورد و پستهای داخلی کارخانه |
| تابلوهای فشار ضعیف LV | توزیع برق واحدهای تولید، روشنایی صنعتی، تجهیزات جانبی، تابلوهای خدماتی و مصرفکنندههای فشار ضعیف |
| کلیدهای هوایی، کامپکت و کنتاکتورها | قطع و وصل و حفاظت فیدرهای فشار ضعیف، موتورهای صنعتی، بانکهای خازنی و مصرفکنندههای خطوط تولید |
| کلیدهای قدرت فشار متوسط | حفاظت و کلیدزنی فیدرهای ترانسفورماتور، موتورهای MV، کورهها و مصرفکنندههای پرتوان |
| رلههای حفاظتی و IED | حفاظت ترانسفورماتورها، فیدرها، موتورهای بزرگ، باسبارها و شبکه داخلی کارخانه در برابر خطاهای الکتریکی |
| موتورهای فشار متوسط | راهاندازی فنهای اصلی، پمپهای آب خنککاری، کمپرسورها، آسیابها، دمندهها و تجهیزات پرتوان |
| موتورهای فشار ضعیف | محرک نوار نقالهها، رولرها، پمپها، فنها، تجهیزات بستهبندی، انتقال و خدمات جانبی |
| درایو و اینورتر VFD | کنترل سرعت و گشتاور پمپ، فن و تجهیزات دوار و کاهش مصرف انرژی در بارهای دارای ظرفیت متغیر |
| سافتاستارتر | راهاندازی کنترلشده پمپها، فنها، کمپرسورها و بارهای دارای اینرسی بالا با کاهش جریان و تنش مکانیکی |
| PLC، RTU و Remote I/O | اجرای منطق توالی، اینترلاک، کنترل فرآیند، دریافت سیگنالهای میدانی و هماهنگی تجهیزات خطوط تولید |
| HMI، SCADA و سیستمهای مانیتورینگ | نمایش وضعیت خط، کنترل اپراتوری، ثبت هشدارها، ترند پارامترها، گزارش تولید و تحلیل توقفها |
| درایوهای بازیاب و چندمحرکه | کنترل هماهنگ خطوط نورد، کلافپیچها، بالابرها و بارهایی که دارای انرژی برگشتی یا تغییر سریع گشتاور هستند |
| UPS صنعتی، باتریشارژر و تغذیه DC | تأمین برق پایدار PLC، تجهیزات شبکه، سیستمهای کنترل، مدارهای فرمان و سامانههای حفاظتی |
چالشهای واقعی صنایع فلزی در ایران
کارخانههای فولاد، آلومینیوم، مس، ریختهگری و خطوط فرآوری فلزات در ایران با ترکیبی از چالشهای فرآیندی، الکتریکی، مکانیکی، محیطی و تأمینی مواجهاند. مدیریتنشدن این شرایط میتواند موجب توقف خط، کاهش کیفیت محصول، افزایش مصرف انرژی یا آسیب به تجهیزات گرانقیمت شود.
چالشهای شناساییشده:
1. دمای بالا و آلودگی شدید محیط
تابلوها، موتورها، درایوها و تجهیزات کنترلی ممکن است در معرض حرارت کوره، پوسته اکسیدی، گردوغبار رسانا، دود، بخارات شیمیایی و ذرات فلزی قرار گیرند. ورود این آلودگیها به تجهیزات میتواند باعث کاهش عایقبندی، اتصال کوتاه، خوردگی بردهای الکترونیکی و اختلال در خنککاری شود.
۲. بارهای سنگین، ضربهای و متغیر
جرثقیلها، میزهای غلتکی، قفسههای نورد، پرسها، کلافپیچها، خردکنها و تجهیزات انتقال مواد دارای تغییرات شدید گشتاور، اینرسی بالا و سیکلهای کاری سنگین هستند. انتخاب موتور یا درایو صرفاً بر مبنای توان متوسط میتواند موجب اضافهبار، Trip مکرر یا کاهش عمر تجهیز شود.
۳. هارمونیک، فلیکر و نوسان توان
کورههای قوس الکتریکی، درایوهای پرتوان، یکسوسازها و بارهای غیرخطی میتوانند هارمونیک، فلیکر، افت ولتاژ و تغییرات سریع توان ایجاد کنند. این پدیدهها ممکن است بر عملکرد ترانسفورماتورها، بانکهای خازنی، موتورهای دیگر و تجهیزات کنترلی اثر بگذارند.
4. ناهماهنگی محرکهها در خطوط پیوسته
در خطوط نورد، پوشش، کشش و فرآوری پیوسته، چندین موتور باید با نسبت سرعت و گشتاور مشخص کار کنند. خطای انکودر، تأخیر شبکه، تنظیم نامناسب درایو یا اختلال در کنترل کشش میتواند باعث پارگی نوار، پیچش محصول، آسیب رولها یا توقف خط شود.
۵. فرسودگی تجهیزات و محدودیت قطعات یدکی
بخشی از خطوط قدیمی از درایوهای DC، PLCها، HMIها، رلهها و تجهیزات الکترونیکی خارج از تولید استفاده میکنند. نبود قطعه، نرمافزار، کابل برنامهنویسی یا دانش فنی مرتبط، تعمیر و توسعه این سیستمها را دشوار میکند.
۶. ریسکهای ایمنی در ماشینآلات سنگین
حرکت ناگهانی رولرها، جرثقیلها، میزهای انتقال، پرسها یا تجهیزات کلافپیچی میتواند خطر جدی برای نیروی انسانی ایجاد کند. اینترلاکهای ناقص، Bypass شدن مدارهای ایمنی یا توقف اضطراری نامناسب، ریسک حادثه را افزایش میدهد.
۷. محدودیت تأمین و ناسازگاری تجهیزات جایگزین
در تجهیزات صنایع فلزی، شباهت ظاهری دو مدل به معنای قابلیت جایگزینی مستقیم نیست. توان اضافهبار، کلاس کاری، نوع فیدبک، ولتاژ کنترلی، روش خنککاری، پروتکل ارتباطی، ابعاد نصب و توابع ایمنی باید پیش از خرید بررسی شوند.
راهکارهای تخصصی پویاگران صنعت برای این چالشها
پویاگران صنعت برای چالشهای مربوط به توزیع برق، کنترل موتور، هماهنگی درایوها، کیفیت توان، اتوماسیون خطوط، ایمنی ماشینآلات و نوسازی تجهیزات قدیمی، راهکارهای فنی متناسب با شرایط واقعی هر کارخانه ارائه میدهد.
انتخاب راهکار بر اساس Single Line Diagram، Load List، مشخصات موتور و بار، Duty Cycle، پروفایل سرعت و گشتاور، معماری PLC و شبکه، شرایط محیطی، سطح اتصال کوتاه و مدارک تجهیزات موجود انجام میشود.
راهکارها میتوانند شامل اصلاح روش راهاندازی موتور، جایگزینی درایو قدیمی، نوسازی PLC و HMI، افزایش درجه حفاظت تجهیزات، بهبود تهویه تابلو، اصلاح معماری شبکه، پایش کیفیت توان، بازطراحی اینترلاکها و تأمین قطعات یدکی بحرانی باشند.
برای مشاهده راهکارهای پیشنهادی در زمینه افزایش قابلیت اطمینان، کاهش توقف، بهینهسازی مصرف انرژی و نوسازی سیستمهای برق و کنترل، وارد صفحه چالشها و راهکارهای تخصصی صنایع فلزی شوید.
نقش خدمات پویاگران صنعت در این صنعت
پویاگران صنعت علاوه بر تأمین تجهیزات، خدمات فنی و مهندسی مورد نیاز برای انتخاب، تطبیق، یکپارچهسازی، نوسازی و پشتیبانی تجهیزات برق، محرکه و اتوماسیون صنایع فلزی را ارائه میکند.
مشاوره فنی انتخاب تجهیزات
بررسی فرآیند، بار، شرایط محیطی و مدارک فنی برای انتخاب تجهیزات مناسب خط تولیددر انتخاب تجهیزات صنایع فلزی، مشخصاتی مانند توان و جریان، نوع بار، گشتاور راهاندازی، سیکل کاری، دفعات استارت، محدوده سرعت، نوع فیدبک، درجه حفاظت، کلاس عایقی و روش خنککاری بررسی میشوند. تیم فنی پویاگران صنعت مدارکی مانند Single Line Diagram، Load List، Motor Data Sheet، نقشه تابلو، لیست I/O، معماری کنترل و کد فنی تجهیزات موجود را بررسی میکند. هدف این مرحله، پیشنهاد تجهیزی است که علاوه بر تطابق نامی، از نظر عملکرد واقعی و شرایط نصب نیز با پروژه سازگار باشد.
تامین تجهیزات از برندهای معتبر بینالمللی
تأمین تجهیزات ABB، Siemens، Schneider Electric و Hyundai Electric بر اساس مشخصات پروژهفرآیند تأمین بر اساس کد فنی، مشخصات الکتریکی، توان اضافهبار، نوع فیدبک، پروتکل ارتباطی، درجه حفاظت، شرایط محیطی، ابعاد نصب و لوازم جانبی انجام میشود. پیش از ارائه پیشنهاد، تطابق مدل با نیاز پروژه و تجهیزات موجود بررسی خواهد شد. در صورت توقف تولید مدل اصلی، گزینه جایگزین با ذکر تفاوتهای فنی، محدودیتها و تغییرات احتمالی پیشنهاد میشود. این رویکرد ریسک خرید تجهیز نامناسب یا ایجاد تغییرات پیشبینینشده در تابلو و سیستم کنترل را کاهش میدهد.
مهندسی و یکپارچهسازی سیستمها
هماهنگسازی درایو، موتور، PLC، ابزار دقیق و شبکه صنعتی در خطوط تولید فلزاتیکپارچهسازی خطوط صنایع فلزی شامل تعریف توالی عملکرد، منطق اینترلاک، کنترل سرعت و گشتاور، مدیریت خطا، تبادل اطلاعات و هماهنگی میان تجهیزات است. در این مرحله، ارتباط PLC با درایوها، Remote I/O، HMI، تجهیزات اندازهگیری و سیستمهای سطح بالاتر بررسی میشود. زمان چرخه شبکه، ساختار داده، افزونگی، نحوه ثبت رخدادها و واکنش سیستم در شرایط خطا باید متناسب با حساسیت فرآیند تعیین شود. هماهنگی صحیح اجزای سیستم، احتمال توقف ناشی از خطای ارتباطی یا عملکرد نامتوازن محرکهها را کاهش میدهد.
پشتیبانی پس از فروش و تامین قطعات یدکی
ارائه خدمات پشتیبانی فنی و کمک به تامین قطعات یدکی برای کاهش زمان توقف تجهیزاتتداوم عملکرد تجهیزات در محیطهای صنعتی، به پشتیبانی فنی مؤثر و دسترسی به قطعات یدکی مناسب وابسته است. این رویکرد، زمان توقف را به حداقل میرساند و پایداری عملیات را حفظ میکند.
فرآیند همکاری با پویاگران صنعت
همکاری با پویاگران صنعت در پروژههای صنعتی طی یک مسیر شفاف و مشخص انجام میشود.
- دریافت درخواست و مشخصات فنی پروژه
- ثبت درخواست استعلام همراه با مشخصات فنی، شرایط محیطی و الزامات استاندارد پروژه.
- بررسی فنی و پیشنهاد تجهیزات مناسب
- تحلیل نیازهای پروژه توسط تیم فنی پویاگران صنعت و پیشنهاد تجهیزات متناسب.
- ارائه پیشنهاد قیمت و زمان تحویل
- تهیه پروفرما با جزئیات فنی، قیمت و زمانبندی تامین تجهیزات.
- تامین و ارسال تجهیزات
- پیگیری فرآیند تامین از منابع معتبر و ارسال تجهیزات همراه با مستندات فنی کامل.
- پشتیبانی پس از تحویل
- ارائه راهنمایی راهاندازی و پشتیبانی فنی پس از تحویل تجهیزات به پروژه.
استانداردهای فنی مرتبط با تجهیزات صنایع فلزی
انتخاب، طراحی، نصب و راهاندازی تجهیزات برق و اتوماسیون صنایع فلزی باید با توجه به نوع ماشین، سطح ولتاژ، شرایط محیطی، الزامات ایمنی، مشخصات سازنده و استانداردهای قابل اعمال هر پروژه انجام شود.
استاندارد قابل اعمال، ویرایش استاندارد، الزامات کارفرما، دستورالعمل سازنده ماشین و مقررات داخلی پروژه باید پیش از طراحی یا خرید نهایی مشخص شوند. درج یک استاندارد در این جدول به معنای قابل اعمال بودن تمام بخشهای آن در همه خطوط تولید نیست.
| استاندارد | حوزه کاربرد |
|---|---|
| IEC 60204-1 | الزامات عمومی تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی ماشینآلات صنعتی |
| IEC 61439 Series | طراحی، ساخت و ارزیابی تابلوهای فشار ضعیف و تابلوهای کنترل قدرت |
| IEC 62271 Series | الزامات کلیدها و تابلوهای فشار متوسط و فشار قوی |
| IEC 60034 Series | الزامات، مشخصات عملکرد و آزمون ماشینهای الکتریکی دوار |
| IEC 61800 Series | الزامات عملکرد، ایمنی، EMC و بهرهوری سیستمهای درایو با سرعت متغیر |
| IEC 61131 Series | الزامات و زبانهای برنامهنویسی کنترلکنندههای منطقی برنامهپذیر |
| IEC 61000 Serie | سازگاری الکترومغناطیسی، هارمونیک، فلیکر و کیفیت توان |
| IEC 60529 | تعیین درجه حفاظت IP محفظه تجهیزات در برابر نفوذ اجسام جامد و آب |
| ISO 12100 | اصول ارزیابی ریسک و کاهش خطر در طراحی و استفاده از ماشینآلات |
| ISO 13849-1 | طراحی بخشهای مرتبط با ایمنی سیستمهای کنترل ماشینآلات |
| IEC 61508 Series | ایمنی عملکردی سیستمهای الکتریکی، الکترونیکی و قابل برنامهریزی مرتبط با ایمنی |
| IEC 62061 | ایمنی عملکردی سیستمهای کنترل مرتبط با ایمنی ماشینآلات |
پروژههای پویاگران صنعت در صنایع فلزی
نمونه پروژهها، سوابق تأمین تجهیزات و همکاریهای قابل انتشار پویاگران صنعت در حوزه کارخانههای فولاد، آلومینیوم، مس، ریختهگری، نورد و سایر صنایع فلزی پس از تکمیل و تأیید مستندات در این بخش منتشر خواهد شد.
دانش فنی و مقالات مرتبط
در این بخش، مقالات تخصصی مرتبط با انتخاب موتور و درایو، اتوماسیون خطوط نورد، کیفیت توان، حفاظت تجهیزات، ایمنی ماشینآلات، نگهداری و رتروفیت سیستمهای قدیمی منتشر میشود.
